Jane Austen’in 1811 yılında yayımlandığı günden bu yana edebi değerini hiç yitirmeyen ölümsüz eseri “Sense and Sensibility”, bir kez daha beyazperdeye taşınıyor. Yönetmenliğini Georgia Oakley’nin üstlendiği, senaryosunu ise ilk uzun metraj deneyimiyle Diana Reid’in kaleme aldığı film, iki kız kardeşin; mantığıyla hareket eden Elinor ile kalbinin sesini dinleyen Marianne’in hikâyesini anlatıyor. Ang Lee’nin bol ödüllü 1995 uyarlaması gibi sinema tarihinde iz bırakmış örneklerin ardından, bu iki asırlık aşk ve mantık çatışmasının modern izleyiciyi hedefleyen taze bir yorumunu sunma iddiasında olan “Sense and Sensibility” (Aşk ve Yaşam, 2026), başarılı kostümlerin ötesine geçerek beklenen edebi derinliği sağlamakta zorlanıyor.

Dönemin Ruhunu Yansıtan Atmosfer

Sınırlı mekan kullanımına ve ağırlıklı olarak ev içi sahnelerin tercih edilmesine rağmen “Sense and Sensibility”, dönemin ruhunu yansıtan başarılı bir atmosfer tasarımına sahip. Evlerin mimarisinden kullanılan en küçük objelere kadar detaylı ve incelikli bir işçilik söz konusu. Yönetmen Georgia Oakley, görsel anlamda oldukça temiz ve tatmin edici bir iş çıkararak bizi bu dünyaya ortak etmeyi başarıyor.

Özveriyle hazırlanan kostümler ve başarılı makyaj uygulamaları, 19. yüzyıl İngiltere’sinin giyim kuşam kültürüne dair ikna edici bir görsellik sunuyor. Bununla birlikte insan ilişkileri, akrabalık ve komşuluk bağları; özellikle kadın-erkek ilişkilerindeki nezaket kuralları ve konuşma biçimleri üzerinden dönemin dünyasına ait hisler başarıyla izleyiciye aktarılıyor. Film, görsel kozlarını bir dönem filmi olmanın verdiği avantajla sonuna kadar kullanıyor.

Çıkmaza Girmiş Problemli Aşklar

Jane Austen romanları yalnızca umutsuz aşk hikâyelerini değil; dönemin yaşam koşullarını, kadınların toplumsal statüsünü ve bireylerin hayatta kalma mücadelesini de merkezine alır. Jane Austen, aşk ve mantık evlilikleri arasındaki çatışmayı anlatırken bir anlamda güçlü bir sosyal tarihçilik yapar. Ne yazık ki bu filmde aristokrasinin kadınlara bakışına ya da evlilik kurumunun zorunluluklarına dair o derinlikli yapıyı görmek pek mümkün olmuyor. Sosyal ve sınıfsal meselelerin neredeyse tamamen arındırıldığı hikâye, yalnızca iki kardeşin çıkmaza girmiş problemli aşklarına odaklanıyor ve geriye kalan her şeyi bu aşklara hizmet eden bir araca dönüştürüyor.

Senarist Diana Reid, ilk uzun metraj senaryosu için oldukça zor bir uyarlamanın altına girmiş diyebiliriz. Senarist, derli toplu ve akıcı bir yapı kurmayı başarsa da Jane Austen’in çok katmanlı metnini günümüz seyircisinin hoşuna gidecek şekilde modernize ederek basitleştiriyor. Karakterler, romandaki o derinlikli tahlillerinden yoksun bırakılarak belli kalıplara hapsediliyor ve adeta birer karikatür izlenimi veriyor. İçsel ve dışsal çatışmaların ölçüsü doğru ayarlanamadığı için karakterlerin motivasyonlarını anlamak ve onlarla bağ kurmak zorlaşıyor. Romandaki derinlik ortadan kalkınca da elimizde sadece olayların kısaltılmış halini sunan tatsız bir hikâye kalıyor.

Özetin de Özetini Sunan Aceleci Tutum

Senaryodaki bu yüzeysellik kaçınılmaz olarak oyuncu performanslarını da sekteye uğratıyor. Film boyunca kendi dünyasında kaybolmuş, birbirine açılamayan ya da hayal kırıklığına uğrayan âşıkların tekdüze görüntüleri ardı ardına sıralanıyor. Bu sebeple izleyici tarafında akılda kalıcı bir oyunculuktan bahsetmek oldukça güç. Belki de bu sıradanlığı kıran tek isim, kendisine ayrılan kısa süreye rağmen hiç de fena olmayan bir performans sergileyerek akılda kalan Albay Brandon karakterine hayat veren Herbert Nordrum oluyor.

Sonuç olarak “Sense and Sensibility”, tüm görsel başarısına rağmen kitabın özetinin özeti gibi hissettiren yapısıyla sıradan bir uyarlama olmaktan öteye gidemiyor. Özellikle kitabı okumayan bir izleyicinin yaşanan bazı gelişmeleri anlamasını daha da güçleştiren bu aceleci tutum, filmin iki asırlık bu klasik esere ne yazık ki yeni bir soluk getirmesini engelliyor.