Senaryosunu Ilja Rautsi birlikte yazan Hanna Bergholm’un yönetmenliğini üstlendiği “Yön lapsi” ya da uluslararası ismiyle “Nightborn” (Karanlıktan Gelen, 2026) filmi, huzurlu bir aile kurma arzusuyla yola çıkan bir çiftin hikâyesini anlatıyor. Finli bir kadın ile İngiliz bir erkeğin ormanın ortasındaki izole bir evde ilk bebeklerini kucaklarına almalarıyla başlayan süreç, kısa sürede insanı huzursuz eden tekinsiz bir kâbusa dönüşüyor. Aslında film; tabiatüstü olayların arasında yeni anne olmuş bir kadının yaşadığı yalnızlığını, doğum sonrası depresyonu ve çocuk ile anne arasındaki yabancılaşmayı odağına almaya çalışıyor.

Anneler ve Çalınan Çocuklar

Mitolojileri ve folklorik unsurları sadece doğaüstü olayları anlatan eğlenceli masallar ya da yüzeysel hikâyeler olarak görmek doğru değildir. Zira bu anlatılar, insanlığın en derin korkularını da bünyesinde barındırır. Kuzey’e, özellikle de İskandinav ve Fin mitolojisine baktığımızda bu tekinsizliğin temelinde Vaihdokas (değiştirilmiş çocuk) anlatılarıyla karşılaşırız. Bu inanışa göre orman ruhları veya yaratıklar, insanların bebeklerini çalarak yerine kendi yaratık çocuklarını bırakırlar. Benzer bir motif, Türk mitolojisinde lohusa dönemindeki annelere ve yeni doğan bebeklere musallat olan Alkarısı figüründe de karşımıza çıkar. Doğanın tekinsiz gücünü simgeleyen bu unsurlar, aslında insanın kontrol edemediği doğayla olan çatışmasını simgeler. “Nightborn” filminde de bünyesinde barındırdığı bu kadim mitolojik mirasla anneliğin getirdiği ağır travmaları yüzleştirerek seyirciye karanlık bir masalın kapısını aralar.

Filmdeki her şey ormanın ortasında yer alan hem görkemli hem de son derece ürkütücü olan eski bir evin etrafında şekilleniyor. Bu tekinsiz ev, hayaletli ev temasından tamamen kopmasa da bu klasik fikri mitolojik hikâyelerle harmanlaması bakımından güzel bir dokunuş sunuyor. Başkarakterimiz olan Saga ile onun kocası Jon’un aşklarının ilk meyvesinin tohumu da bu evin etrafındaki ormanda atılıyor. Ormandaki insana benzeyen garip ağaçlar, buranın hiç de normal bir yer olmadığını bize en baştan fısıldıyor. Ve aslında ne oluyorsa o andan sonra oluyor!

Ancak film, karakterlerimizin evlilik öncesindeki ilişkilerine ve kişiliklerine dair ne yazık ki yeterli veri sunmuyor. Mesela çocuk yapmaya hevesli bu iki insanın, insanlıktan kopuk bu harabe evi kendilerine yuva olarak seçmesi oldukça ilginç bir tercih. Üstelik neden bu kadar çok çocuğu, bu kadar çok istiyorlar? Kendi çocuklukları kötü geçtiği için çocuklarına daha iyi bir gelecek sunmak adına mı buradalar? Bu ve bunun gibi sorular yanıtsız kalıyor. Saga’nın çocukluğunun pek iyi geçmediğini, insanlarla kolay anlaşamadığını ve ailesiyle olan bağlarının oldukça zayıf olduğuna dair az da olsa bir takım bilgiler öğrenebiliyoruz. Fakat kocası Jon hakkında neredeyse hiçbir şey öğrenemiyoruz. Rupert Grint gibi dünyaca ünlü bir aktörün kadroda yer alması heyecan verici olsa da sergilediği performans “Harry Potter” serisindeki Ron Weasley karakterini andırmaktan öteye geçemiyor. Karakterleri doğru düzgün tanıyamadığımız için evlendikten sonra aralarında başlayan kavgaları, erkeğin kadını sürekli kontrol etme çabasını ve uyguladığı görünmez psikolojik şiddeti derinlemesine algılamakta zorlanıyoruz. Erkek karakterin katı bir disiplinle büyütülmüş Hristiyan aile yapısı ile Saga’nın büyükannesinden dinlediği fantastik ve doğaüstü hikâyelerle büyüyen yabani çocukluğu aslında harika bir tezat oluşturuyor. Katı bir disiplin ile dizginlenemez mistik bir gücün çatışması fikir olarak çok güzel olsa da uygulama aşamasında mesajlar son derece yüzeysel kalıyor. Üstelik erkeğin ailesinin de filmde hiçbir ağırlığı yok. Anlayacağınız karakterler, senaryodaki olayları ilerletmek için kullanılan birer araç olmaktan öteye geçemiyor.

Ağaçların Gölgesinde Bir Aşk

Filmde simgesel detaylar yoğun bir şekilde kullanılmaya çalışılsa da bu sembollerin altı tam anlamıyla doldurulamıyor. Örneğin bebeğe verilen “Kuura” ismi, Fincede “Kırağı” anlamına geliyor. Dokunulduğunda eriyip gidecekmiş gibi narin görünen fakat özünde doğayı ve canlıları yok eden dondurucu bir gücün simgesi olan kırağı, bebeğin o masum görüntüsünün altındaki yıkıcı vahşeti yansıtmak için harika bir tercih. Ancak bu derin anlam film boyunca hiç açıklanmıyor. Benzer şekilde, İngiliz dedenin bebeğe “Christian” ismini koymak istemesi ve vaftiz törenindeki dini ögeler, mistik doğa ile din çatışmasını vurgulamak adına ince bir detay olarak duruyor. Fakat bu tarz dokunuşlar ancak ağza bir parmak bal çalmakla yetinen bir yapıyla seyirciye sunuluyor, hiçbir şekilde derinleştirilmiyor. Soğuk metal ya da güneş ışığı gibi kötü ruhlara dair zayıflıklar ise türe bir gönderme olmanın ötesine geçip anlatıya anlamlı bir katkı sağlayamıyor.

Bebeğin doğumu ve gelişimi boyunca izleyici sürekli bir ikilemin ortasında bırakılıyor. İzlediğimiz tüm bu dehşet verici olaylar, çok zorlu bir doğum gerçekleştiren Saga’nın ağır depresyonu sonucu gördüğü hezeyanlar mı, yoksa orman ruhları gerçekten bebeği çalıp yerine bir yaratık mı bıraktı? Yönetmen Hanna Bergholm bu ikilemi film boyunca diri tutmayı ve merak duygusunu beslemeyi başarıyor. Bebeğin yüzünün neredeyse hiç gösterilmemesi, bir bebeğin sahip olması gereken sevimli imajın aksine tekinsiz sesler ve ürkütücü hareketlerle konumlandırılması atmosferi son derece güçlendiriyor. Adeta kesintisiz bir kabusun içindeymişiz gibi hissediyoruz.

Ne var ki bu ikilem mantıklı bir temele oturtulamadığı için bir noktadan sonra inandırıcılık sorunları baş gösteriyor. Küçücük bir bebeğin parmak koparması, et yemesi, kan içmesi ve çevresine vahşice saldırması karşısında anne dışındaki herkesin bu durumu tamamen görmezden gelmesi ya da son derece normal karşılaması kafa karıştırıyor. Eğer tüm bunlar annenin zihninin bir oyunu ise gerçek dünyada ne olup bittiğine dair hiçbir veri alamıyoruz. Şayet tüm bunlar gerçek ise bu tekinsiz varlığın doğasına dair doyurucu bir altyapı edinemiyoruz. M. Night Shyamalan’ın karanlık masallarını anımsatan bu evren, ne yazık ki kendi kurallarını koymakta yetersiz kalıyor.

Yarım Kalmış Bir Masal

Filmin tüm bu odaklanma eksikliklerine rağmen en büyük taşıyıcı gücü, Saga karakterine hayat veren Seidi Haarla oluyor. Haarla, anne olmak için can atan bir kadının doğum sonrası hem bedensel hem de ruhsal olarak kademe kademe nasıl çöktüğünü muazzam bir oyunculukla hissettiriyor. Karakterin yaşadığı travmayı muhteşem bir gerçekliğe büründürmeyi başarıyor. Ancak oyuncunun bu güçlü performansına rağmen film, gerçek dünya ile kurduğu bağı tamamen kopararak bir boşluğa düşüyor. Karakterlerin ne iş yaptığını, ormanın ortasındaki o harabe evi hangi maddi imkânlarla sıfırdan yenilediklerini, gerçek dünyadaki sorumluluklarını hiç göremiyoruz. Her şeyin çok normalmiş gibi sunulduğu ama gerçeklikle hiçbir bağın kurulamadığı bir masal dünyası izliyoruz.

Sonuç olarak “Nightborn”, vaat ettiği o karanlık ve tekinsiz atmosferi görsel olarak yakalamayı başarsa da ne söylemek istediğine tam olarak karar veremiyor. Masal ögeleri barındıran karanlık bir korku filmi mi, yoksa bir kadının doğum sonrası psikolojik çöküşünü anlatan bir gerilim mi? Masal ögelerinin altyapısı zayıf kaldığı için tam anlamıyla karanlık bir masal izleyemiyoruz; psikolojik boyut ise doğaüstü muğlaklıkların gölgesinde kaldığı için tatmin edici bir psikolojik gerilime dönüşemiyor. Tıpkı filmdeki o ne tam insan ne tam yaratık olan tekinsiz bebek gibi “Nightborn” da kâğıt üzerinde son derece parlak fikirlere ve doğru malzemelere sahip olmasına rağmen, uygulama aşamasında amacına ulaşamayan yarım kalmış bir deneme olarak hafızalarda yer ediniyor.